Ook als (ex-)spermadonor verdien je eerlijke informatie
Spermadonatie is in essentie iets moois: de ene mens helpt de andere. Maar de voorwaarden waaronder donoren hun lichaamsmateriaal ooit afstonden, werden niet altijd nageleefd. Ook jij hebt het recht om te weten wat er met jouw donatie gebeurde.
Waarom dit ook voor jou relevant is
Donoren hebben vaak geen recht op informatie, en konden daardoor nooit weten of hun lichaamsmateriaal het voorwerp uitmaakte van overschrijdingen: bijvoorbeeld wanneer een donor bij meer gezinnen werd ingezet dan wettelijk toegelaten. Recente berichtgeving toont dat dit in Belgische fertiliteitscentra effectief is voorgekomen, en dat er ondertussen een herstelplan is aangekondigd.
Veel donoren uit het verleden zijn bovendien donoren van buitenlandse origine, die nooit werden ingelicht over de omvang van een transnationale handel in donormateriaal waarop niemand echt overzicht heeft. Lichaamsmateriaal reist gemakkelijker over landsgrenzen dan de informatie die daarbij hoort, en centraal, sluitend toezicht ontbreekt tot vandaag.
Daarnaast rijst een belangrijke informatieplicht wanneer lichaamsmateriaal buiten de toestemming van de donor werd gebruikt, of voorwerp uitmaakt van gerechtelijk of opsporingsonderzoek. Als (ex-)donor heb je het recht te weten of dat bij jou het geval is of was.
Men vraagt ons wel eens: zijn jullie nu voor of tegen spermadonatie? Daar gaat het niet om. Donoren moeten geïnformeerd zijn, zodat ze bewuste keuzes kunnen maken en hun rechten én plichten daadwerkelijk kunnen uitoefenen, ook jaren na hun donatie.
Vragen die je kan stellen
Was je vroeger spermadonor? Onderstaande vragen kan je stellen bij de instelling waar je doneerde, of gewoon voor jezelf overwegen.
Over je donatie in het verleden
- Hoeveel gezinnen of kinderen zijn er verwekt met mijn donatie, en waar kan ik dat opvragen?
- Werd de wettelijke limiet op het aantal gezinnen per donor bij mijn donatie gerespecteerd?
- Kan ik nagaan of mijn donatie werd gebruikt op een manier waarvoor ik geen toestemming gaf?
- Ben ik destijds tijdig op de hoogte gebracht als er iets misliep met mijn donatie?
Transnationale handel en registratie
- Werd mijn lichaamsmateriaal ook buiten België gebruikt of doorverkocht aan andere centra?
- Bestaat er een centraal register dat mijn donatie linkt aan de plaats waar ze werd gebruikt?
- Wie houdt toezicht op fertiliteitscentra die de wettelijke limieten op donorgebruik overschrijden?
Anonimiteit en afstamming
- Wat betekent de afschaffing van donoranonimiteit concreet voor mij als donor uit het verleden?
- Kan een donorkind mij nu opzoeken, ook al doneerde ik destijds anoniem?
- Welke rechten en plichten heb ik ten aanzien van een kind dat via mijn donatie werd verwekt?
Rechten en bescherming
- Was en ben ik verzekerd tegen eventuele schade als gevolg van mijn donatie?
- Kan ik alsnog informatie opvragen bij de kliniek of spermabank waar ik doneerde?
- Bij wie kan ik terecht als ik vermoed dat er iets is misgelopen met mijn donatie?
Wil je jouw verhaal delen?
Heb je vragen over je donatie uit het verleden, of wil je je ervaring als (ex-)spermadonor delen? Samen werken we aan een systeem waarin autonomie en transparantie centraal staan, ook voor donoren van weleer.
Neem contact op