Bekijk het fragment hier
Op 28 maart 2025 stelde Kamerlid Frieda Gijbels (N-VA) een reeks kritische vragen aan minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke over de manier waarop eiceldonatie vandaag in België wordt georganiseerd. Aanleiding waren onder meer getuigenissen van donoren die zich onvoldoende geïnformeerd voelden, en signalen dat de wettelijke meldingsplicht bij complicaties niet altijd wordt nageleefd.
De essentie van de bezorgdheden:
- Donoren zouden niet altijd goed geïnformeerd zijn over de risico’s van een eiceldonatie, die gepaard gaat met een hormonale behandeling en een ingreep onder verdoving.
- Er zijn meldingen van emotionele druk vanuit wensouders of fertiliteitscentra.
- De vraag wordt gesteld of psychologische nazorg en medische opvolging voldoende gegarandeerd worden.
- Wat gebeurt er eigenlijk bij complicaties? En hoe zit het met verzekeringen en financiële compensatie?
- Tot slot: hoe worden donoren en hun gegevens opgevolgd sinds het nieuwe centrale donorregister?
De reactie van de minister:
Minister Vandenbroucke erkende dat eiceldonatie geen vrijblijvende handeling is, en gaf enkele belangrijke cijfers en inzichten mee:
- In 2024 werden vier ernstige ongewenste voorvallen bij eiceldonatie gemeld, met nog 14 andere gevallen in onderzoek.
Deze zijn niet volledig. - De inspectiediensten houden toezicht op de procedures rond geïnformeerde toestemming, maar de minister erkent dat “wat er exact in het consult gezegd wordt” moeilijk controleerbaar blijft.
- Websites van fertiliteitscentra worden wél gecontroleerd op objectiviteit. Misleidende informatie kan beschouwd worden als verboden reclame en leiden tot sancties. Dit houdt geen rekening met 3e lijnen waarachter fertiliteitsinstellingen zich vaak verschuilen.
- Wat psychologische begeleiding betreft: die is enkel wettelijk verplicht voor en tijdens het fertiliteitstraject, niet erna.
- Elke fertiliteitsbank is wél verplicht een verzekering af te sluiten voor medische schade aan de donor, ongeacht de oorzaak. De minister zegt toe dat deze verplichting wordt gecontroleerd bij inspecties. Als deze in orde is betekend niet dat verzekering zich niet onwrikbaar opstellen.
- Sinds 2024 is er een centraal donorregister (officieus “Fertidata”), dat helpt om toe te zien op de wettelijke maximumlimiet van zes vrouwen per donor. In 2023 registreerden de Belgische centra in totaal 476 eiceldonoren. dit houdt geen rekening met eicelshoppen in het buitenland.
Een oproep tot betere zorg en bescherming
Kamerlid Gijbels pleitte ervoor om werk te maken van:
- Betere voorlichting en een verplichte bedenktijd,
- Een terugkoppelingsmoment om na te gaan of de donor alles goed heeft begrepen,
- Meer aandacht voor psychologische nazorg,
- En het beter afdwingen van schadevergoeding bij medische complicaties.
Waarom dit belangrijk is
De stem van de donor wordt in het publieke debat vaak vergeten. Terwijl donoren hun lichaam ter beschikking stellen voor anderen, krijgen ze lang niet altijd de erkenning, ondersteuning of informatie die ze verdienen. Deze parlementaire vragen en antwoorden zijn een belangrijke eerste stap richting meer transparantie, betere bescherming én erkenning voor eiceldonoren in België.