“Be your own advocate”
Deel je ervaring en maak samen met andere donoren het verschil
– Let’s talk about it.
Waarom dit nodig is
Eiceldonatie is een waardevolle daad waarbij mensen elkaar ondersteunen. Maar om een bewuste keuze te kunnen maken, is volledige en eerlijke informatie essentieel. Er bestaat momenteel geen organisatie die specifiek opkomt voor de belangen van eiceldonoren. Wil je mee bouwen aan een stem voor donoren? Neem contact met ons op – samen maken we het verschil.
Op bestaande informatieve websites en in voorlichtingscampagnes ligt de nadruk vaak op de noden van wensouders en medische instellingen. De belangen van de donor komen daarbij te weinig aan bod, net als belangrijke medische en ethische vragen. Er wordt vaak gesuggereerd dat eiceldonatie veilig is, maar wat vaak ontbreekt, is het onderscheid tussen “we weten het niet” en “er zijn geen risico’s”.
Het gebrek aan wetenschappelijk onderzoek
In tegenstelling tot andere medische ingrepen ontbreekt er langetermijnonderzoek naar de gevolgen van eiceldonatie voor donoren. Informatie over mogelijke risico’s, zoals hormonale bijwerkingen, vruchtbaarheidsproblemen of andere gezondheidscomplicaties, is beperkt. Dit betekent niet dat er geen risico’s zijn, maar dat ze niet of onvoldoende onderzocht zijn.
Als potentiële donor komt er veel informatie op je af, en het is belangrijk om te weten welke vragen je moet stellen aan je arts of de behandelde instelling daarom. Door kritisch te zijn en te begrijpen welke aspecten onderbelicht blijven in de procedure, zorg je ervoor dat je een beslissing neemt die jouw welzijn respecteert.
Online is veel informatie te vinden over eiceldonatie, maar houd er rekening mee dat veel van deze bronnen gelinkt zijn aan partijen die gebaat zijn bij het verwerven van donormateriaal. Neem dus niet alles klakkeloos aan en stel kritische vragen aan je arts. Deze is verplicht u wettelijk correct te informeren en zij kunnen juridisch aansprakelijk worden gesteld in voorkomend geval iets verkeerd zou lopen.
Hieronder vind je enkele vragen die je op weg kunnen helpen om een beslissing te nemen die jouw belangen en veiligheid vooropstelt.
Wees je ervan bewust dat eicellen een zeer gewild lichaamsmateriaal zijn en dat er wereldwijd een groeiende markt rond is ontstaan. De vraag is vele malen groter dan het aanbod. In verschillende landen wordt er daardoor actief en transnationaal gehandeld in donoreicellen, vaak zonder transparantie over de medische en ethische implicaties of wettelijke bescherming voor donoren. Dit maakt het des te belangrijker om kritisch te kijken naar de informatie die je ontvangt en ervoor te zorgen dat jouw beslissing volledig geïnformeerd en autonoom is.
De geldelijke wetgeving kan geraadpleegd worden:
https://etaamb.openjustice.be/nl/wet-van-19-december-2008_n2008018385.html
ART 17 van de wet van 19/12/2008 stelt duidelijk dat elke bank voor menselijk lichaamsmateriaal een verzekeringsovereenkomst af dient te sluiten voor het dekken van de schade in hoofde van de donor ingevolge de wegneming, welke ook de oorzaak van deze schade moge zijn.
De Koning kan nadere regelen bepalen aangaande de dekking en omvang van de in deze paragraaf bedoelde verzekeringsovereenkomsten.
Deze paragraaf is van toepassing voor ALLE schade, informeer hier vooraf naar bij de instelling. Het is niet ongewoon dat dit niet wordt meegedeeld bij een schadegeval.
Welke vragen kan ik stellen?
Algemene Vragen
- Gebeurt het nog wel eens dat vrouwen dit willen doen? Wat motiveert hen?
- Is er een mogelijkheid met andere donoren te praten en hun ervaring te horen?
- Hoe verloopt zo’n standaard procedure tot donatie ?
- Welke stappen moet ik allemaal doorlopen?
- Ik las dat er psychologische opvolging wordt voorzien vanuit de instelling, wat houdt die exact in en waarom wordt die gedaan?
- Kan een psycholoog beslissen dat ik daar niet geschikt voor ben? Gebeurt dit wel eens en wat is daarin doorslaggevend?
- Hoeveel sessies moet ik dan volgen?
Over de eicelpunctie
- Hoe verloopt die precies? Doet dat pijn?
- Gebeurt dat onder plaatselijke verdoving? Kan ik dat weigeren of voor een andere soort verdoving kiezen?
- Kan er iets mislopen?
- Hoe vaak gebeurd dat? Wie controleert die gegevens?
- wat gebeurd er bij complicaties ?
- Word ik vergoed bij of voor eventueel lichamelijke schade? Hoe? Onder welke wet?
- Als de wensouders niet alle eicellen gebruiken, wat gebeurt er dan met mijn lichaamsmateriaal?
- Wordt er winst gemaakt met mijn donatie?
- Wordt mijn lichaamsmateriaal voor transnationale fertiliteitsbehandelingen gebruikt?
- Kan ik aangeven dat niet te willen?
- Hoe wordt mij verzekerd dat dit niet gebeurd?
- Als ik het resterende lichaamsmateriaal beslis te doneren aan wetenschappelijk onderzoek, wat kan dat inhouden?
Hormonen
- Ik heb wel eens gehoord dat de hormonenbehandeling erg zwaar is. Waar mag ik mij exact aan verwachten?
- Als ik tijdens de procedure beslis dat ik wil stoppen met de hormonenbehandeling of de procedure tot donatie, om welke reden ook, kan dat dan?
- Wie draait in dat geval op voor de kosten?
- Krijg ik medische en psychologische begeleiding voor de mogelijke bijwerkingen? In welke vorm?
- Zijn er bijzondere risicofactoren van toepassing op mij? ( Endometriose, PCOS e.d.)
- Kan ik eventueel kiezen voor een lichtere hormonale stimulatie?
- Kan ik, ten alle tijde, iemand bereiken als ik vragen heb over het toedienen van de hormonen of als daar iets mee misloopt?
- Wie contacteer ik dan?
- Houdt mijn donatie een risico in op enige gevolgen op lange termijn?
- Hoe wordt dit overzien?
Rechten en Plichten
- Welke rechten en plichten heb ik ten aanzien van de wensouders?
- Welke rechten en plichten heb ik ten aanzien van een eventueel kind?
- Welke rechten en plichten heb ik ten aanzien van de fertiliteitsinstelling?
- Hebben de fertiliteitsinstellingen en wensouders ook plichten naar mij?
- Waar staan die rechten en plichten omschreven en kan ik deze raadplegen?
- Word ik betaald voor een eiceldonatie?
- Telt een onkostenvergoeding als betaald worden?
- Wat reken ik allemaal in een onkostenvergoeding? ( verloren werkuren, verplaatsingen, medische afspraken, algemeen, fysiek en psychologisch ongemak, ziektedagen, etc )
- Is het gebruikelijk dat wensouders alles betalen? Is dat automatisch zo?
- Begeleidt de fertiliteitsinstelling daarin? Indien dat niet zo is, wie kan en moet mij daarin adviseren volgens de arts/fertiliteitsinstelling?
- Op welke manier wordt er een contract of overeenkomst opgesteld met de fertiliteitsinstelling en met de wensouders?
- Wie begeleidt mij daarin?
- Wie zijn verantwoordelijkheid is dat volgens de fertiliteitsinstelling?
- Wie beslist er over wat er gebeurd met de overschot aan eicellen?
- Als de eicellen wettelijke eigendom zijn van wensouders of de fertiliteitsinstelling, wat kan er dan nog gebeuren met mijn lichaamsmateriaal?
- Wat zijn de opties aan beslissingen daarover?
Overweeg je eiceldonor te worden? Neem ook de tijd om na te denken over de toekomst.
Eiceldonatie kan een bijzondere en waardevolle daad zijn, vaak gedreven door de intentie om iemand te helpen bij het vervullen van een kinderwens. Toch is het belangrijk om je bewust te zijn van de impact die deze beslissing kan hebben—niet alleen op de wensouders en op jezelf, maar vooral en ook op het kind of de kinderen die hierdoor verwekt en geboren zullen worden.
In België wordt donoranonimiteit afgeschaft, zodat mensen die via donorconceptie zijn verwekt, toegang krijgen tot hun afstammingsinformatie. Dit is een positieve evolutie in het belang van het kind, maar brengt ook nieuwe vragen en verantwoordelijkheden met zich mee.
Steeds vaker moedigen fertiliteitscentra wensouders aan om zelf een donor te zoeken binnen hun eigen netwerk. Dit kan voelen als een warme en persoonlijke keuze, maar het is belangrijk om voor ogen te houden dat niemand verantwoordelijk hoort te zijn voor de invulling van iemands anders kinderwens. De beslissing om eicellen te doneren moet altijd volledig vrijwillig zijn, zonder druk—bewust of onbewust.
Als je de keuze overweegt, is het essentieel om je ervan te vergewissen dat je als meer wordt beschouwd dan iemand die enkel genetisch materiaal aanlevert. Een kind verbindt jullie namelijk onlosmakelijk met elkaar, voor het leven. Alle betrokken volwassenen zouden de rechten en belangen van het kind dan ook voorop moeten stellen. Hier vind je meer informatie over hun perspectief en over hun belangen.
Hopelijk is er van bij het begin ruimte om elkaar te kennen en een open dialoog te voeren. Indien niet, wees je ervan bewust dat veel donorkinderen later op zoek gaan naar hun biologische afkomst. Ze kunnen contact met jou of je familie willen, vragen hebben over hun medische voorgeschiedenis of willen weten hoeveel genetische broers en zussen ze hebben.
Hoe zal je je voelen bij een donorkind dat later contact met je zoekt, of als er vanaf het begin contact is? Wat als hij of zij vragen heeft over zijn of haar afkomst of gezondheid? Hoeveel genetische broers en zussen zal hij of zij mogelijk hebben, en wordt daar een limiet op gezet? Door wie? Wat zeggen volwassen donorkinderen over hun ervaringen, en welke noden geven zij aan?
Ook dit zijn belangrijke vragen jezelf te stellen.
Daarnaast kan donatie ook betekenen dat je onverwacht iets over je eigen gezondheid ontdekt dat je misschien liever niet had geweten. Ben je voorbereid op de mogelijkheid dat je erfelijke aandoeningen met een bepaald risico draagt waar je dat anders niet had geweten? Wat gebeurt er als die informatie later voor het donorkind belangrijk blijkt?
Niemand kan op voorhand voorspellen hoe deze keuze op lange termijn zal aanvoelen. Daarom is het essentieel om jezelf de juiste vragen te stellen en een keuze te maken die niet alleen aansluit bij de wensouders, maar ook bij jou—en bij de toekomst van het kind of de kinderen die daaruit voortkomen. Word je in dat denkproces en in die overwegingen goed begeleid?